Βρίσκεστε εδώ: Αρχική σελίδα Το αμπελι Ευστρατία Ταζογλίδου

SO4  
Zωηρό φυτό που προσαρμόζεται σε εδάφη βαθιά που διατηρούν κάποια υγρασία ή αρδευόμενα. Έχει μικρή αντοχή στην ξηρασία  και χαρακτηρίζεται από μειωμένη ικανότητα πρόσληψης Mg,  ιδιαίτερα σε περιπτώσεις αυξημένων καλιούχων λιπάνσεων.  Εμφανίζει 21%  αντοχή στο ενεργό CaCo3, ικανοποιητική αντοχή στη φυλλοξήρα και ικανοποιητική  αντοχή στους  ενδοπαρασιτικούς νηματώδεις (Meloidogyne arenaria  και inconita).  Είναι ευαίσθητο στα άλατα. Παρουσιάζει ικανοποιητική επιτυχία στον επιτόπιο εμβολιασμό και με καλή επιτυχία στον επιτραπέζιο εμβολιασμό.

Έχει καλή συγγένεια με τις ευρωπαϊκές ποικιλίες αν και παρατηρείται μεγάλη διαφορά πάχους εμβολίου-  υποκειμένου. Το υποκείμενο παραμένει αρκετά λεπτό κάτω από το σημείο εμβολιασμού, με συνέπεια να απαιτείται ισχυρή ατομική υποστύλωση των φυτών.

Το χαρακτηριστικό της καλλιεργητικής του συμπεριφοράς είναι ότι γενικά συμβάλλει στην πρωίμιση της ωρίμανσης.


99 Richter
Είναι υποκείμενο ζωηρότερο του Lot αλλά λιγότερο ζωηρό από το 110R. Προσαρμόζεται σε εδάφη βαθιά, ασβεστώδη που διατηρούν κάποια υγρασία γιατί είναι μάλλον ευαίσθητο στη ξηρασία. Επίσης, δεν προσαρμόζεται σε υγρά εδάφη.

Εμφανίζει αντοχή στο CaCΟ3 17%  σε ενεργό (40-50%  σε ολικό).Έχει μικρή αντοχή στην αλατότητα. Έχει καλή αντοχή στη ριζόβια φυλλοξήρα,  αντίθετα,  προσβάλλεται αρκετές φορές από τη φυλλόβια μορφή της. Παρουσιάζει ικανοποιητική αντοχή στους νηματώδεις, ενώ είναι ευαίσθητο στο μολυσματικό εκφυλισμό. Έχει καλή συγγένεια με τις ευρωπαϊκές ποικιλίες,  γενικά όμως δεν συνίσταται σαν υποκείμενο πρώιμων ποικιλιών καθώς καθυστερεί την ωρίμανση, λόγω ζωηρότητας.  

Χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα στη χώρα μας για να εγκαταλειφθεί στη συνέχεια.

110 Richter  
Χαρακτηρίζεται σαν πολύ ζωηρό υποκείμενο με μεγάλο βλαστικό κύκλο.

Είναι κατάλληλο για εδάφη ξηρά, φτωχά, αργιλοασβεστώδη συνεκτικά με αντοχή στο ανθρακικό ασβέστιο 40-50% σε ολικό και  17-22% σε ενεργό. Αναπτύσσει πλούσιο ριζικό σύστημα και έτσι είναι ανθεκτικό στην ξηρασία. Δεν αντέχει στα άλατα.

Είναι κατάλληλο για ποικιλίες μέσης πρωιμότητας ή και όψιμες επιτραπέζιες με υψηλή αντοχή στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας, ευαίσθητο όμως στις νηματώδεις.

Δεν παρουσιάζει προβλήματα ορμονικής συμβίωσης κατά τον εμβολιασμό του με τις καλλιεργούμενες ποικιλίες αμπέλου (Ελληνικές και ξένες). Υψηλή επιτυχία στο επί τόπου εμβολιασμό (άνω του 90%). Γενικά σαν υποκείμενο είναι κατάλληλο λόγω της ζωηρότητας του,  για επιτραπέζιες ποικιλίες μέσης ή όψιμης εποχής ωριμάνσεως. Σε γόνιμα εδάφη έχει τάση να καθυστερεί την ωρίμανση. Είναι ένα από τα πλέον χρησιμοποιούμενα υποκείμενα σε όλες σχεδόν τις αμπελουργικές χώρες και ιδιαίτερα στις παραμεσόγειες. Στη χώρα μας είναι με διαφορά το περισσότερο χρησιμοποιούμενο υποκείμενο,  γι’ αυτό και στις μητρικές φυτείες κατέχει την πρώτη θέση από άποψη εκτάσεων.  


140 Ruggeri
Πολύ ζωηρό υποκείμενο που προσαρμόζεται καλά σε ξηρά, ασβεστώδη εδάφη, όχι όμως στα πολύ συνεκτικά και υγρά. Θεωρείται ένα από τα πιο ανθεκτικά υποκείμενα στην ξηρασία. Η αντοχή του  στο CaCO3 φτάνει το  20-30% σε ενεργό, 80% σε ολικό. Είναι ανθεκτικό στη ριζόβια αλλά ευαίσθητο στη φυλλόβια μορφή φυλλοξήρας. Λόγω της  ζωηρότητας του δεν προσφέρεται για πλούσια αρδευόμενα εδάφη καθώς και για ποικιλίες που παρουσιάζουν πρόβλημα ανθόρροιας.
 
Διαδόθηκε πολύ στα ξηρά ασβεστώδη εδάφη της Σικελίας,  Τυνησίας, Αλγερίας κ.λ.π.  Στην Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989,  στην αναμπέλωση της Κρήτης.  Σήμερα,  συμπεριλαμβάνεται στα συνιστώμενα υποκείμενα της χώρας μας και όλων σχεδόν των αμπελουργικών χωρών.


1103 Paulsen
Πολύ ζωηρό υποκείμενο  γρήγορης ανάπτυξης.  Προσαρμόζεται σε ποικιλία εδαφών φτωχά,  συνεκτικά,  ξηρά ή υγρά,  έχει όμως άριστη συμπεριφορά σε μέσης σύστασης    εδάφη και σε περιοχές χωρίς ανοιξιάτικους παγετούς. 

Εμφανίζει αντοχή στο CaCO3 μέχρι και 19% σε ενεργό και 30-40% σε ολικό. Είναι ανθεκτικό στη  ριζόβια  φυλλοξήρα αλλά είναι ευαίσθητο στη φυλλόβια. Πολύ ανθεκτικό στα άλατα,  ανθεκτικό στους νηματώδεις με μέτρια ριζοβολία μοσχευμάτων,  πολύ καλή επιτυχία στον επιτόπιο εμβολιασμό καθώς και στον επιτραπέζιο. Έχει καλή συγγένεια με τις κυριότερες ευρωπαϊκές ποικιλίες.
 
Η καλλιεργητική συμπεριφορά του  προσδίδει πολύ καλή παραγωγικότητα στις εμβολιασμένες σ’ αυτό ποικιλίες. Τέλος όσο αφορά τη διάδοση του είναι ένα από τα πλέον χρησιμοποιούμενα υποκείμενα ιδιαίτερα στις παραμεσόγειες περιοχές και ιδιαίτερα στην Ιταλία. Στην Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε κάποια έκταση το 1989,  στην αναμπέλωση της Κρήτης.  Σήμερα, συμπεριλαμβάνεται στα συνιστώμενα υποκείμενα της χώρας μας και όλων σχεδόν των αμπελουργικών χωρών.  


41Β
Μέτριας ζωηρότητας  υποκείμενο κατάλληλο για ασβεστούχα εδάφη. Προσαρμόζεται καλά και σε μη ασβεστούχα,  παρουσιάζει όμως ευαισθησία στην υγρασία. Υποφέρει επίσης και από  παρατεταμένη ξηρασία. Η αντοχή του  στο CaCO3 είναι μέχρι και  40%  σε ενεργό, 50-70%  σε ολικό.  Είναι από τα πιο ανθεκτικά στη χλώρωση. Αντίθετα εμφανίζει μικρή αντοχή στα άλατα .Η αντοχή του  στη φυλλοξήρα θεωρείται ικανοποιητική, αν και παρατηρούνται πολλές φορές μικρά οζίδια στις ρίζες.  

Παρ’ όλα αυτά, τα πρέμνα έχουν ικανοποιητική μακροβιότητα και φθάνουν τα 30-40 έτη.  Είναι ευαίσθητο στους ενδοπαρασιτικούς νηματώδεις (meloidogyne spp).  Η επιτυχία στον επιτόπιο εμβολιασμό πολύ καλή, αντίθετα στον επιτραπέζιο παρατηρούνται πολύ χαμηλά ποσοστά επιτυχίας,  κυρίως λόγω κακής ριζοβολίας των μοσχευμάτων.  Η συγγένεια με τις ευρωπαϊκές ποικιλίες θεωρείται καλή.  Χαρακτηρίζεται από πρωιμότητα στην  ωρίμανση του φορτίου, και καλή καρπόδεση.  Τα πρώτα 2-3 χρόνια από τη φύτευσή του παρουσιάζει καχεκτική βλάστηση, προοδευτικά όμως τα φυτά αναπτύσσονται καλά.

Τέλος χρησιμοποιείται σε πάρα πολλές χώρες ιδιαίτερα όταν η περιεκτικότητα του εδάφους σε CaCO3 είναι υψηλή.  Στη χώρα μας είναι το δεύτερο από άποψη εκτάσεων, μετά το 110R, χρησιμοποιούμενο υποκείμενο.

Ο σχεδιασμός της εγκατάστασης ενός νέου αμπελώνα  αφορά από την επιλογή της θέσης του χωραφιού που θα φυτευτεί, τις ποικιλίες και τα υποκείμενα, μέχρι τη διάθεση του προϊόντος. Συνεπώς παίζει καθοριστικό ρόλο η μελέτη όλων των παραγόντων που συντελούν στη διαμόρφωση του κόστους της επένδυσης, αλλά και του κόστους του παραγόμενου προϊόντος. Τα βήματα που θα πρέπει να ακολουθηθούν  είναι τα οι εξής:

Προετοιμασία χωραφιού
Η βαθειά άροση κατά την διάρκεια του καλοκαιριού είναι το πρώτο βήμα, ώστε να απαλλαχθούμε από  διάφορα  ζιζάνια. Η χημική ανάλυση του εδάφους που προηγείται μας δίνει τις απαραίτητες πληροφορίες για τα χημικά στοιχεία  που θα πρέπει να προσθέσουμε στο έδαφος, αλλά και του υποκειμένου που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε. Η βασική λίπανση του εδάφους θα πρέπει να γίνει πριν την φύτευση των κλημάτων.

Τοποθεσία
Ο αμπελώνας μας θα πρέπει να είναι φυτεμένος σε τέτοια θέση ώστε να δέχεται όλες τις ευεργετικές και ευνοϊκές επιδράσεις του ήλιου και του αέρα. Παρ΄  όλα αυτά η κλίση του εδάφους είναι προσδιοριστικός παράγοντας για τον προσανατολισμό των γραμμών. Τα επικλινή εδάφη που βρίσκονται σε πλαγιές λόφων, θεωρούνται τα καταλληλότερα για την εγκατάσταση αμπελώνων, διότι αφενός πλήττονται λιγότερο από τους ανοιξιάτικους παγετούς και αφετέρου παράγουν καλύτερης ποιότητας σταφύλια.

Έδαφος
Με την  εδαφολογική ανάλυση γνωρίζουμε την δομή, τη χημική σύσταση και την σύνθεση του εδάφους, το «pH» που καθορίζει την αλκαλικότητα ή μη του χωραφιού μας. Όλα αυτά καθορίζουν  τόσο την ανάπτυξη των φυτών της αμπέλου, όσο και στα παραγόμενα σταφύλια που θα χρησιμοποιηθούν  για οινοποίηση.

Αποστάσεις φύτευσης
Οι αποστάσεις φύτευσης εξαρτώνται από την σύσταση,  το βάθος του εδάφους, το κλίμα της περιοχής και την ποικιλία. Σε τοποθεσίες με συχνή ξηρασία (νησιά) και μικρό βάθος, οι αποστάσεις είναι μεγαλύτερες και αντίθετα. Στον παρακάτω πίνακα φαίνονται οι αποστάσεις φύτευσης και η πυκνότητα φυτών ανά στρέμμα.

Επιλογή ποικιλίας
Η επιλογή της ποικιλίας έχει σχέση με το  ποιες ποικιλίες ενδείκνυνται για την περιοχή, το αμπελουργικό ιστορικό της περιοχής, το τι αμπέλι επιθυμούμε να εγκαταστήσουμε και για ποιο ακριβώς λόγο πχ αμπέλι για λευκό κρασί ή για ερυθρό ή και τα δυο. Τα φυτά θα πρέπει να είναι από επιλεγμένο φυτώριο ώστε να μην υπάρχουν προβλήματα στο γενετικό υλικό αλλά και σε ιώσεις ή άλλες ασθένειες.

Φύτευση
Η φύτευση των νέων αμπελώνων  συνιστάται να γίνεται μέχρι τον Ιανουάριο ή Φεβρουάριο. Σημαδεύουμε τις γραμμές φύτευσης χρησιμοποιώντας ένα σκοινί "σημαδεμένο" με την απόσταση από φυτό σε φυτό και ενώ έχουμε ήδη υπολογίσει την απόσταση από γραμμή σε γραμμή. Κατά το σημάδεμα καλό είναι να γίνει τοποθέτηση μικρού υποστυλώματος, καλάμι ή ξύλινο πασαλάκι  για να γνωρίζουμε την ακριβή θέση φύτευσης. Αργότερα πάνω σ΄ αυτό, θα προσδεθεί το αναπτυσσόμενο φυτό, για να αποκτήσει κορμό ευθυτενή μέχρι να δεθεί στα σύρματα αν πρόκειται για γραμμικό αμπέλι ή να αποκτήσει ανθεκτικούς και υψηλόκορμους βραχίονες αν πρόκειται για το παραδοσιακό σχήμα του κυπέλλου.

Κλάδεμα
Τα χλωρά κλαδέματα κατά την διάρκεια της χρονιάς αλλά και το χειμερινό κλάδεμα θα διαμορφώσουν το τελικό σχήμα στα φυτά και θα δημιουργήσουν γερά φυτά έτοιμα να δεχθούν το μελλοντικό τους φορτίο, τα σταφύλια. Ο έλεγχος των ζιζανίων, των ασθενειών και εχθρών της αμπέλου καθώς και των ποτισμάτων που πιθανά θα χρειαστούν, είναι καθοριστικά για την σωστή ανάπτυξη των φυτών μας και την δημιουργία καλού ριζικού συστήματος.

Κλήματα ανά στρέμμα

Απόσταση

1μ.

1,25μ

1,50μ.

1,75μ.

2μ.

2,25μ.

2,50μ.

2,75μ.

3μ.

1μ.

1000

800

665

571

500

444

400

363

333

1,10μ.

909

727

606

519

454

404

363

330

303

1,25μ.

800

640

533

457

400

355

320

290

266

1,50μ.

666

533

444

380

333

296

266

242

222

1,75μ.

571

457

380

326

288

253

228

207

190

2μ.

500

400

333

285

250

222

200

181

166

2,25μ.

444

355

296

253

222

197

177

161

148

2,50μ.

400

320

266

228

200

177

160

145

133

2,75μ.

363

290

242

207

181

161

145

132

121

3μ.

333

266

222

190

166

148

133

121

111

Η καταγωγή του αμπελιού από το οποίο προέρχεται το κρασί σύμφωνα με τους παλαιοντολόγους έχει προϊστορία πολλών εκατομμυρίων ετών. Απολιθωμένα φυτά ηλικίας εξήντα εκατομμυρίων ετών αποτελούν την αρχαιότερη επιστημονική απόδειξη της ηλικίας του αμπελιού. Πριν από την εποχή των παγετώνων το αμπέλι ευδοκιμούσε στην πολική ζώνη κυρίως στην Ισλανδία, στη Βόρεια Ευρώπη, αλλά και στη βορειοδυτική Ασία. Οι παγετώνες όμως περιόρισαν την εξάπλωσή του, ωθώντας διάφορα είδη άγριων αμπέλων προς θερμότερες ζώνες, όπως η κεντρική και ανατολική Ασία, η κεντρική και νότια Ευρώπη, αλλά και η ευρύτερη περιοχή του νότιου Καυκάσου. Εκεί γεννήθηκε το είδος «Άμπελος η Οινοφόρος» ,Vitis vinifera.

Ο Καύκασος, η Μεσοποταμία και η Αρχαία Αίγυπτος πρέπει να θεωρηθούν οι κοιτίδες της αμπελουργίας και φυσικά οι πατρίδες του κρασιού. Σε ότι αφορά το κρασί η ιστορία μπλέκεται αναντίρρητα με αυτήν του ανθρώπου. Οι επιστήμονες δέχονται ότι ο πολιτισμός αρχίζει από την εποχή που ο άνθρωπος σταμάτησε να ζει νομαδική ζωή και καλλιέργησε τη γη. Θα ήταν επίσης σωστό, και ελάχιστα υπερβολικό, να ισχυριστούμε ότι το πέρασμα από τη νομαδική ζωή στον πολιτισμό άρχισε όταν οι πρώτοι καλλιεργητές ΄΄δούλεψαν΄΄ το αμπέλι.

Το αμπέλι είναι ένας αναρριχητικός θάμνος. Με τις έλικες οι κληματίδες  της αναρριχώνται σε υποστυλώματα και παίρνει το σχήμα της κληματαριάς, ή το γνωστό σχήμα που συναντάμε στις γραμμικές φυτεύσεις. Σε περίπτωση απουσίας υποστυλώματος, παραμένει χαμηλή με το γνωστό κυπελλοειδές σχήμα που είχαν τα περισσότερα αμπέλια στην Ελλάδα.

Η τέχνη της αμπελουργίας εικάζεται ότι ξεκίνησε µε την αγροτική επανάσταση γύρω στο 5000 π.Χ. Από τους πρώτους γνωστούς αµπελοκαλλιεργητές θεωρούνται οι Άριοι (πρόγονοι των Περσών και των Ινδών που ζούσαν στην περιοχή Καυκάσου-Κασπίας), οι σημιτικοί λαοί και οι Ασσύριοι. Το κρασί  εκείνη την εποχή ήταν γνωστό ακόμη και στην αρχαία Κίνα! Κατόπιν οι τέχνες της αμπελουργίας και της οινοποιίας πέρασαν στους Αιγύπτιους, στους λαούς της Παλαιστίνης, της Φοινίκης και στους Έλληνες.

Οι Έλληνες ανέπτυξαν ιδιαίτερα την οινοποιία, σχεδόν μονοπωλώντας την αγορά για αιώνες. ?εν είμαστε βέβαιοι από πού διδάχτηκαν την τέχνη της οινοποιίας, σύμφωνα όμως µε µια από τις επικρατέστερες θεωρίες, την έμαθαν από τους ανατολικούς λαούς (Φοίνικες ή Αιγύπτιους) µε τους οποίους είχαν ανεπτυγμένες εμπορικές σχέσεις.

Οι Αρχαίοι Έλληνες έπιναν το κρασί αναμειγνύοντάς το με νερό, σε αναλογία συνήθως 1:3 (ένα μέρος οίνου προς τρία μέρη νερού). Η λέξη "κρασί" υποδηλώνει ακριβώς τον αναμεμιγμένο με νερό οίνο, ενώ "άκρατος" λεγόταν ο ανόθευτος οίνος. Διέθεταν ειδικά σκεύη τόσο για την ανάμειξη, κρατήρες, όσο και για τη ψύξη του. Η πόση κρασιού που δεν είχε αναμειχθεί με νερό "άκρατος οίνος", θεωρείτο βαρβαρότητα και συνηθιζόταν μόνο από αρρώστους ή κατά τη διάρκεια ταξιδιών, ως τονωτικό. Διαδεδομένη ήταν ακόμα η κατανάλωση κρασιού με μέλι καθώς και η χρήση μυρωδικών. Η προσθήκη αψίνθου στο κρασί ήταν επίσης γνωστή μέθοδος (αποδίδεται στον Ιπποκράτη και αναφέρεται ως "Ιπποκράτειος Οίνος") όπως και η προσθήκη ρητίνης.

Ο τρόπος παραγωγής του κρασιού σε παλαιότερες εποχές δε διέφερε ουσιαστικά από τις σύγχρονες πρακτικές. Είναι αξιοσημείωτο πως σώζονται ως τις μέρες μας κείμενα του Θεόφραστου, τα οποία περιέχουν πληροφορίες γύρω από τους τρόπους καλλιέργειας. Οι Έλληνες γνώριζαν την παλαίωση του κρασιού, την οποία επιτύγχαναν μέσα σε θαμμένα πιθάρια, σφραγισμένα με γύψο και ρετσίνι. Το κρασί εμφιαλωνόταν σε ασκούς ή σε σφραγισμένους πήλινους αμφορείς, αλειμμένους με πίσσα για να μένουν στεγανοί.

Τα σταφύλια κατά την ωρίμανσή τους, αποκτούν σταδιακά χρώμα και γλυκύτητα. Ταυτόχρονα, μειώνεται η ξινή, άγουρη γεύση τους. Όταν αποκτήσουν το επιθυμητό χρώμα και άρωμα και όταν η σχέση σακχάρων / οξέων που περιέχουν είναι κατάλληλη, έχει φτάσει η εποχή του τρύγου. Αυτή η εποχή είναι συνήθως ο Σεπτέμβριος, ο γνωστός μήνας-τρυγητής.

wine2Το αμπέλι, από το οποίο προέρχεται το κρασί έχει σύμφωνα με τους παλαιοντολόγους, προϊστορία πολλών εκατομμυρίων ετών. Απολιθωμένα κλήματα ηλικίας 60 εκατομμυρίων ετών αποτελούν την αρχαιότερη επιστημονική απόδειξη της ηλικίας της αμπέλου. Πριν ακόμα από την εποχή των παγετώνων ευδοκιμούσε στην πολική ζώνη, κυρίως στην Ισλανδία, στη Βόρεια Ευρώπη αλλά και τη βορειοδυτική Ασία. Οι παγετώνες περιόρισαν σημαντικά την εξάπλωσή του και επέβαλαν κατά κάποιο τρόπο τη γεωγραφική απομόνωση πολλών ποικιλιών, μέρος των οποίων εξελίχθηκαν και σε διαφορετικά είδη. Στην πορεία των χρόνων, διάφοροι πληθυσμοί άγριων αμπέλων μετακινήθηκαν προς θερμότερες ζώνες, κυρίως προς την ευρύτερη περιοχή του νοτίου Καυκάσου. Στην περιοχή αυτή, μεταξύ Ευξείνου Πόντου, Κασπίας θάλασσας και Μεσοποταμίας, γεννήθηκε το είδος Άμπελος η οινοφόρος (λατ. Vitis vinifera). Οι διαφορετικές ποικιλίες αυτού του είδους καλλιεργούνται και σήμερα.

Πάντως, το πρώτο υπόλειμμα κρασιού σε δοχείο βρέθηκε -βάσει των τελευταίων ανακαλύψεων- στην επαρχία Henan της Κίνας και έχει ηλικία 9.000 ετών, ενώ το προηγούμενο εύρημα στο Hajji Firuz Tepe του Ιράν ήταν ηλικίας 7.000 ετών, και το αμέσως προηγούμενο από αυτό, από την ίδια περιοχή ήταν ηλικίας 5.100 ετών.

Η διαδικασία της αμπελουργίας εικάζεται πως έχει τις ρίζες της στην αγροτική επανάσταση και τη μόνιμη εγκατάσταση πληθυσμών με σκοπό την καλλιέργεια, χρονολογείται δηλαδή γύρω στο 5.000 π.Χ. Από τους πρώτους γνωστούς αμπελοκαλλιεργητές θεωρούνται οι αρχαίοι Πέρσες, οι Σημιτικοί λαοί και οι Ασσύριοι. Μεταγενέστερα οι γνώσεις αμπελουργίας και οινοποιίας μεταφέρθηκαν στους Αιγύπτιους, τους λαούς της Φοινίκης και τους πληθυσμούς της Μ. Ασίας και του Ελλαδικού χώρου.

Οι Αρχαίοι Έλληνες έπιναν το κρασί αναμειγνύοντάς το με νερό, σε αναλογία συνήθως 1:3 (ένα μέρος οίνου προς τρία μέρη νερού). Η λέξη "κρασί" υποδηλώνει ακριβώς τον αναμεμιγμένο με νερό οίνο, ενώ "άκρατος" λεγόταν ο ανόθευτος οίνος. Διέθεταν ειδικά σκεύη τόσο για την ανάμειξη (κρατήρες) όσο και για τη ψύξη του. Η πόση κρασιού που δεν είχε αναμειχθεί με νερό ("άκρατος οίνος") θεωρείτο βαρβαρότητα και συνηθιζόταν μόνο από αρρώστους ή κατά τη διάρκεια ταξιδιών ως τονωτικό. Διαδεδομένη ήταν ακόμα η κατανάλωση κρασιού με μέλι καθώς και η χρήση μυρωδικών. Η προσθήκη αψίνθου στο κρασί ήταν επίσης γνωστή μέθοδος (αποδίδεται στον Ιπποκράτη και αναφέρεται ως "Ιπποκράτειος Οίνος") όπως και η προσθήκη ρητίνης.

Ο τρόπος παραγωγής του κρασιού σε παλαιότερες εποχές δε διέφερε ουσιαστικά από τις σύγχρονες πρακτικές. Είναι αξιοσημείωτο πως σώζονται ως τις μέρες μας κείμενα του Θεόφραστου, τα οποία περιέχουν πληροφορίες γύρω από τους τρόπους καλλιέργειας. Οι Έλληνες γνώριζαν την παλαίωση του κρασιού, την οποία επιτύγχαναν μέσα σε θαμμένα πιθάρια, σφραγισμένα με γύψο και ρετσίνι. Το κρασί εμφιαλωνόταν σε ασκούς ή σε σφραγισμένους πήλινους αμφορείς, αλειμμένους με πίσσα για να μένουν στεγανοί.

Το εμπόριο των ελληνικών κρασιών απλωνόταν σε ολόκληρη τη Μεσόγειο μέχρι την ιβηρική χερσόνησο και τον Εύξεινο πόντο και αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες οικονομικές δραστηριότητες. Σε αρκετές πόλεις υπήρχαν ειδικοί νόμοι ώστε να εξασφαλίζεται η ποιότητα του κρασιού, αλλά και ενάντια στον ανταγωνισμό και τις εισαγωγές. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί η νομοθεσία της Θάσου, σύμφωνα με την οποία πλοία με ξένο κρασί που πλησίαζαν το νησί θα έπρεπε να δημεύονται.

Οι Ρωμαίοι ήρθαν σε επαφή με το κρασί από τους Έλληνες αποίκους και τους γηγενείς Ετρούσκους και επιδόθηκαν επίσης στην αμπελοκαλλιέργεια. Με την κατάρρευση της Ρώμης και τις μεταναστεύσεις των λαών η αμπελουργία γνώρισε περίοδο ύφεσης. Σε κάποιες περιοχές η αμπελουργία εγκαταλείφθηκε για αιώνες. Σημαντικό ρόλο στην διάσωση της οινοποιίας είχαν οι κληρικοί και μοναχοί, που χρειάζονταν το κρασί για τελετουργικούς σκοπούς. Την εποχή του Καρλομάγνου και του Μεσαίωνα, η τέχνη του κρασιού γνώρισε ξανά άνθιση.

Στο Βυζάντιο, οι μεγαλύτερες εκτάσεις γης ανήκαν στην εκκλησιαστική περιουσία και οι μοναχοί επωμίστηκαν την καλλιέργεια των αμπελιών καθώς και την παραγωγή του κρασιού. Αυτή την περίοδο μάλιστα πρέπει να εγκαταλείφθηκε και η πρακτική της ανάμειξης του κρασιού με νερό.

Στη Δύση, την ίδια περίοδο, η τέχνη του κρασιού γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη. Το 16ο αιώνα είχε εξαπλωθεί στην Ισπανία αλλά και στη Γαλλία. Την εποχή αυτή προωθούνται και αρκετές τεχνικές καινοτομίες, όπως η χρήση γυάλινης φιάλης και φελλού. Επιπλέον γίνεται γνωστή η παρασκευή αφρώδους οίνου (όπως για παράδειγμα η σαμπάνια, που αποδίδεται στον Γάλλο βενεδικτίνο μοναχό Περινιόν).

vyardΕίναι γνωστό ότι η παραγωγή οίνων ποιότητας ξεκινά από το αμπέλι. Το έδαφος, το κλίμα, οι ποικιλίες είναι οι φυσικοί παράγοντες που καθορίζουν την ποιότητα του κρασιού σε κάθε τόπο παραγωγής του.
Μελέτη των χαρακτηριστικών της περιοχής και της προσαρμογής του αμπελιού στις υπάρχουσες εδαφολογικές και κλιματολογικές συνθήκες μπορούν να οδηγήσουν σε βελτίωση της ποιότητας όσο και της ποσότητας της παραγωγής. Αυτό επιτυγχάνεται με την χρήση αμπελοκομικών τεχνικών κατάλληλα προσαρμοσμένων στις εκάστοτε συνθήκες.

Πιο συγκεκριμένα η αμπελουργική παρακολούθηση έχει σαν στόχο την βελτίωση της ποιότητας του παραγόμενου οίνου με την προσαρμογή των αμπελουργικών τεχνικών. Τέτοιες τεχνικές είναι:



-χειμερινό κλάδεμα
-βλαστολογήματα
-κορυφολογήματα
-ξεφυλλίσματα
-αραίωμα σταφυλιών
-τροποποίηση συστήματος υποστήλωσης

Ολες αυτές οι καλλιεργητικές τεχνικές εφαρμόζονται στο υπέργειο τμήμα των φυτών και επηρεάζουν άμεσα την αναλογία βλάστησης / φορτίου σταφυλιών καθώς και το μικροκλίμα του φυλλώματος. Οι ενέργειες αυτές είναι καθοριστικής σημασίας για το βαθμό ωρίμανσης των σταφυλιών και άρα για την ποιότητα των παραγόμενων οίνων.

Στα πλαίσια της παρακολούθησης του αμπελώνα περιλαμβάνεται και η αντιμετώπιση επιμέρους προβλημάτων του αμπελώνα. Στόχος εδώ θα είναι η ενδεδειγμένη λίπανση, φυτοπροστασία και άρδευση του αμπελώνα. Οι ενέργειες που θα πρέπει να γίνουν, είναι:

-αναλύσεις δειγμάτων εδάφους
-φυλλοδιαγνωστική
-επιτόπιες παρατηρήσεις κατά την διάρκεια της βλαστικής περιόδου για διάγνωση τυχόν προβλημάτων, όπως προσβολή από εχθρούς ή ασθένειες, ελλείψεις θρεπτικών στοιχείων ή τοξικότητες, ανάγκη άρδευσης, κ.α.

Τελικό στάδιο της παρακολούθησης είναι ο έλεγχος της ωριμότητας των σταφυλιών και ο προσδιορισμός της άριστης ημερομηνίας τρυγητού. Αυτό επιτυγχάνεται με:

-    επιτόπια εκτίμηση του βαθμού ωριμότητας
-    δειγματοληψία σταφυλιών
-    εκτέλεση αναλύσεων για προσδιορισμό  α. μέσου βάρους της ράγας, β. δυναμικού αλκοολικού τίτλου, γ. ολικής οξύτητας

Οσον αφορά την μελέτη εγκατάστασης νέου αμπελώνα για την πρώτη περίοδο, από Απρίλιο έως Ιούλιο του προηγούμενου έτους από τη φύτευση, οι ενέργειες που θα γίνουν, είναι οι εξής:

-    επιτόπιες παρατηρήσεις (κλίση, ανάγλυφο, έκθεση, βλάστηση)
-    λήψη δειγμάτων εδάφους
-    επίβλεψη εργασιών προετοιμασίας του εδάφους
-    πρόταση κατάλληλου προαρμοζόμενου υποκειμένου και ποικιλίας
-    παραγγελία φυτών και υλικών υποστήλωσης

H ενημέρωση του παραγωγού σε θέματα ισχύουσας νομοθεσίας, αναδιάρθρωσης του αμπελώνα και επιδοτήσεων αποτελούν μέρος των συμβουλευτικών υπηρεσιών.

 

                                                                                              

Σελίδα 3 από 3